Sportzaal De Bieshaar: vóór en na de brand van 1991

Waarschijnlijk kent iedere Hooglander sporthal De Bieshaar wel. De één heeft er de griepprik gehaald, de ander is er gaan stemmen en een derde heeft er gezweet bij één van de sportverenigingen. De zaal kent een bijzondere historie, bijvoorbeeld een onopgehelderde brand in 1991.

Gymzaal en SVH

Vóór de Tweede Wereldoorlog wordt in Hoogland gevoetbald in verenigingsverband en in buurtgroepjes. Na de oorlog bestaan er aanvankelijk twee zelfstandige sportclubs: de RK Voetbalvereniging Hoogland (RK VVH) als voortzetting van de vooroorlogse RK vv Hooglandsche Boys en de in 1951 opgerichte RK Tafeltennisvereniging Smash& Smile.

Dan bouwt de gemeente Hoogland in 1964 een gymzaal aan de Zevenhuizerstraat (hoek met de Sportlaan). Het biedt voor de Hooglanders kansen om zaalsporten te gaan beoefenen. De twee voornoemde verenigingen besluiten in het verlengde daarvan in 1964 een zogenaamde Omnivereniging op te richten.

De nieuwe organisatie krijgt de naam ‘Sport Vereniging Hoogland’ (SVH). De SVH gaat naast de secties Voetbal en Tafeltennis uit nieuwe afdelingen bestaan: Volleybal, Gymnastiek, Badminton en wat later ook Toerfietsen. De Gymzaal voldoet aan een behoefte, maar toch… In ‘De Inzet’, het blad van de SVH, lezen we in 1969: ‘Te weinig trainingsuren in te weinig zalen’. Inmiddels dreigt ook de annexatie van de gemeente Hoogland door de gemeente Amersfoort.

Nieuwe sportzaal De Bieshaar

Gezien de noodzaak voor meer zalen besluit de gemeente Hoogland in de jaren ’70 een nieuwe sporthal te bouwen. Het wordt ‘De Bieshaar’ in de gelijknamige wijk De Bieshaar. Dit kan nog net gebeuren, ‘voordat de ‘arme’ gemeente Amersfoort er na de annexatie in 1974 met het geld van de ‘rijke’ gemeente Hoogland vandoor gaat’, zo zegt een jubileumuitgave van de sectie Volleybal.

Na de annexatie van de gemeente Hoogland en de zomer van 1974 wordt de tweede Hooglandse sportzaal in gebruik genomen. De mogelijkheden voor de afdelingen van de SVH krijgen door de nieuwe Sportzaal een flinke uitbreiding. Op 23 augustus 1975 wordt het complex officieel geopend. Na een toespraak van wethouder Verweij van de gemeente Amersfoort wordt de zaal overgedragen aan de ASLOS/SVH. Sint Caecilia zorgt voor de muzikale omlijsting. Het is een gebouw, zoals die op meerdere plekken in Nederland te vinden is. Hier kunnen de secties van de SVH, zoals volleybal, de tafeltennis en de badminton hun trainingen en wedstrijden spelen.

Uitbreiding belangrijk

Er is vanaf de opening druk gebruikgemaakt van deze nieuwe tweede sportaccommodatie. De bar in de Bieshaarzaal speelt daarbij een sleutelrol vanwege de inkomsten. Rein Muchall, jarenlang voorzitter van de SVH, vertelt.

‘Deze bar, gerund door vrijwilligers, betekent jarenlang een goede verdienste voor de SVH en haar afdelingen. Dat vraagt ook een gezamenlijk SVH bestuur, barbeheerder en penningmeester om alles in goede banen te leiden’.

Eind tachtiger jaren wordt de noodzaak gevoeld om De Bieshaar uit te breiden. Er is te weinig ruimte voor alle sporten. Er komt in februari 1990 een bestemmingsplan voor de uitbreiding van De Bieshaar. In het voorstel komen alternatieven aan de orde, zoals een initiatief van de SVH zelf om een grote particuliere sporthal te bouwen van 44×24 meter, waar onder andere ook zaalvoetbal en squash gespeeld kan worden.

De Vereniging Dorpsbelangen Hoogland (VDH) komt met een ander voorstel. Het plan behelst een nieuwe sporthal naast het zwembad en een plan ‘Hooglandse Brink’ voor een sporthal met 3 gymzalen aan de Sportlaan.

Al deze ideeën zijn uiteindelijk afgeschoten door de gemeentelijke stichting ASLOS. De gemeente Amersfoort en de ASLOS willen zelf een sportzaal bouwen.

Brand in 1991

Dan worden de plannen doorkruist. Op 30 juni 1991 vliegt Sportzaal Bieshaar in de fik. Het is braak met brand. De schuldige wordt tot op de dag van vandaag niet gevonden. De zaalsporters moeten een ander onderkomen zoeken in andere accommodaties in Amersfoort. De bouwprocedure moet worden versneld.

Bekijk de video van de Brandweer Amersfoort over de brand in Sporthal De Bieshaar op 30 juni 1991.

De gevolgen van de brand

Pas op 5 november 1992 gaat het nieuwe complex weer open. Wel met één voordeel: de accommodatie wordt groter! 
Dat heeft overigens best wat voeten in de aarde gehad. Rein Muchall, op dat moment voorzitter van de SVH, weet nog de details:

‘Ik heb daarover destijds nog een kritische opmerking gemaakt bij de opening van de nieuwe sporthal over de watervrees bij de gemeente om met een private sporthal in te stemmen. Maar dat is mij, zo bleek later, niet in dank afgenomen’. Toch zijn er ook positieve punten. ‘Wel werd de SVH opgenomen in het bouwteam. Dat heeft tot gevolg gehad dat ons voorstel tot vergroting van de zaal door de gemeente en de ASLOS is  overgenomen. Daardoor heeft de huidige Bieshaarzaal een afwijkende afmeting van 32×22. Dat betekent, dat er 6 badmintonvelden konden worden gevormd, naast 2 volleybalvelden en 1 basketbalveld. Het was helaas weer niet groot genoeg voor zaalvoetbal, waarvoor een afmeting van 40×24 nodig is. Ook een raam tussen kantine en zaal is in het ontwerp opgenomen.’

Dit raam is vorig jaar vervangen door een deur waardoor de zaal nu ook direct vanuit de kantine bereikbaar is. Een discussiepunt was wel een ander deel van het pand. ‘De materiaalopslagruimte aan de noordkant was aan de kleine kant. Het kon uiteindelijk niet groter gemaakt worden vanwege bezwaren van de omwonenden. Ze vreesden de beschaduwing van het gebouw. Dat heeft later geleid tot problemen met de materiaalopslag, die te klein was’.

Paneel met tegeltjes en schilderij

Bij de feestelijke opening van de nieuw gebouwde Bieshaarzaal op 5 november 1992 bieden de zaalvoetballers van de Kolkrijst, De Plank en De Faam een paneel met een aantal tegeltjes van de SVH-donateursactie aan (de SVH heeft gedurende negen jaar een tegeltje uitgegeven met daarop ieder jaar een karakteristieke Hooglandse plek. Donateurs die minimaal 10 gulden wilden bijdragen, kregen het gratis. Zie ons artikel: Serie SVH-tegeltjes van karakteristiek Hoogland nu compleet).

De directeur van de stichting ASLOS neemt het paneel dankbaar in ontvangst om daarmee de muur van de nieuwe kantine te sieren. Het hangt op dit moment boven de kapstok in de kantine.

Ook laat de SVH samen met Forza Hoogland (volleybal) een schilderij maken. Hierop zijn meerdere sporten afgebeeld die door de SVH worden beoefend zoals volleybal, badminton, tafeltennis, gym en toerfietsen. Het schilderij is gemaakt door schilder Jan van de Valk.

Hans van Westerlaak schenkt dit namens beide verenigingen aan de dienst voor de sport (SRO) in de persoon van Peter van de Hoven, die jarenlang beheerder is geweest van de oude en nieuwe Bieshaarzaal.

Exploitatie kantine door gemeente

De gemeente Amersfoort zag de mooie inkomsten, die de bar van de oude Bieshaar opleverde. Het pachtcontract met de SVH wordt daarom tot verdriet van de SVH bij de start van de nieuwe Bieshaalzaal niet verlengd. De bar wordt in 1992 uitgeschreven bij de Kamer van Koophandel. Maar dat loopt niet goed af. Muchall: ‘Helaas, deze exploitatie door de gemeente blijkt een grote mislukking’. De dure  ambtelijke barbediening en de strikte sluitingstijden jaagt de sporters tijdens de ‘3e helft’ weg. De bar wordt verliesgevend.
Inmiddels wordt de bar anno 2026 weer gerund door de vrijwilligers van de sportverenigingen.

Nog steeds sportzaal

De Bieshaar aan de Breelandhof 8 in Hoogland doet op dit moment nog steeds dienst als sportzaal voor onder meer gymlessen, de tafeltennis (TTVH), de volleybal (Forza Hoogland) en de badminton (BAN). Daarnaast is er in het gebouw sinds kort een ‘BSO Sport’ gevestigd: zie Sporthal Bieshaar blijft hal voor sportverenigingen.

Jaarlijks kunnen Hooglanders er terecht voor het verkrijgen van de griepprik. En de zaal doet dienst als stemlokaal bij verkiezingen. De locatie beschikt over een rolstoeltoegankelijke ingang en een ruime parkeergelegenheid met enkele parkeerplaatsen voor mindervaliden.

De exploitatie wordt verzorgd door de de SRO (Sport, Recreatie en Onderwijsvoorzieningen). Deze organisatie realiseert, beheert, onderhoudt en exploiteert voor de gemeente Amersfoort voorzieningen voor sport, recreatie, onderwijs, welzijn en zorg. De SRO is operationeel in twee regio’s te weten: regio Eemland & Kennemerland. De SRO is ook verantwoordelijk voor de Gymzaal aan de Zevenhuizerstraat in Hoogland.

[De tekst gaat verder onder de foto]

Dit artikel kwam tot stand dankzij de medewerking van de volgende personen:

• Rein Muchall: Vanaf 1986 eerst bestuurslid van de SVH namens de Tafeltennis en later vanaf 1989 voorzitter van de SVH. Hij nam onder andere de archieven van het SVH-blad ‘De Inzet’ door.
• Hans van Westerlaak: Actief sinds 1967 in de SVH, sectie volleybal, daarna van september 1980 tot september 1988 penningmeester. Begin jaren ’90 opnieuw lid van het bestuur. In die bestuursperiode heeft de overgang van de SVH-sectie volleybal naar de zelfstandige vereniging Forza Hoogland plaatsgevonden. Hij verzamelde voor dit artikel ook verschillende historische foto’s uit de collectie van Forza Hoogland.
• Piet Smink: Van 1964 tot 1969: penningmeester Sportvereniging Hoogland en van 1969 tot 1974: voorzitter van voetballend Hoogland (Sectie voetbal SVH).
• Archief Eemland: Bevat het grootste deel van de nummers van het SVH-verenigingsblad ‘De Inzet’.
  

Oproep
Hebt u meer informatie en/of foto’s van Sportzaal De Bieshaar (oud en nieuw)? Graag uw reactie aan: redactie@dorpsbelangenhoogland.nl. Alvast onze dank!