Carbidschieten met melkbussen is na 10.00 uur op oudjaarsdag en tot 1 januari 02.00 uur toegestaan in Hoogland. Het is wel belangrijk dat het veilig gebeurt, zowel voor degenen die het afschieten, als voor de toeschouwers.

Carbidschieten

Carbidschieten met een melkbus op oudjaarsdag is vooral op het platteland van de Veluwe en in het Oosten van Nederland een langjarige traditie. Het komt erop neer, dat je carbid in een melkbus stopt. Als het chemische goedje nat wordt gemaakt, begint het te bruisen en er komen gassen vrij. Dat gas wordt via een gat aan de onderkant van de melkbus (of van een ander cilinderachtig voorwerp) ontstoken, waardoor de deksel van de melkbus wegvliegt, hetgeen een fikse knal geeft. Vanwege de veiligheid worden tegenwoordig geen melkbusdeksels, maar voetballen afgeschoten. Vroeger schoten zelfs kinderen met een klein ‘Buisman-busje’ met carbid.

Hooglandse traditie

In Hoogland is carbidschieten een traditie. Het is meestal een activiteit van vriendengroepen en vond tot nu toe op verschillende plekken plaats, vooral in Hoogland-West. De laatste tijd vindt het plaats op het parkeerterrein aan de Sportlaan.

In 2010 verscheen een video over ‘Carbid Karbiet schieten in Hoogland’ door De Piepers’. Martijn Roskam maakte in 2013 een video over de activiteit met als titel ‘Carbid Karbiet Hoogland 2013 met de Keters’. RTV-Utrecht maakte er in 2015 een reportage over. Hierin vertelt Herman van de Fijnegeer, dat er ook activiteiten omheen worden georganiseerd.

“We hebben boomstammen om spijkers te slaan, er zijn kachels, we hebben bier, chips, hamburgers en saté, dus er is voor ieder wat wils.”

Veiligheidsmaatregelen

Het carbidschieten is vanwege de veiligheid wel aan bepaalde voorwaarden verbonden. Deze veiligheidsmaatregelen zijn geregeld in de Algemene Plaatselijke Verordening Amersfoort: Afdeling 9 Consumentenvuurwerk, Artikel 2.

Mut kunn’n

Eind vorig jaar verscheen er een boek, dat een tegengeluid laat horen tegen stemmen die het carbidschieten willen verbieden. Het dagblad Trouw wijdde er een artikel aan. Enkele citaten:

“Gevaarlijk of niet, carbidschieten ‘mut kunn’n’, vinden politiechef Johan Ekkel en historicus Jonn van Zuthem. Ze schreven een boek over een plattelandstraditie die onder vuur ligt. Deze vrijdag presenteren zij hun boek tijdens het eerste nationale carbidcongres in Kampen. De presentatie valt samen met een plek die het melkbusschieten in Kampen krijgt op de lijst met immaterieel erfgoed.”

“Carbidschieten zorgt voor saamhorigheid en houdt mensen in hechte gemeenschappen bij elkaar. Het moet kunnen, maar regels zijn volgens Van Zuthem nodig om te voorkomen dat het ontspoort.”

Boek
* ‘Mut kunn’n, carbidschieten en andere oudejaarstradities’, is uitgegeven door Waanders Uitgevers en verkrijgbaar in boekhandels in het hele land. 144 blz., 22,95 euro.