Piet Smink: Hooglander in hart en nieren

Piet Smink heeft zich altijd ingezet voor het behoud van de zelfstandigheid van de gemeente Hoogland. Die strijd is lang geleden verloren, ook al was er -naar Smink’s zeggen- een ‘redelijk alternatief voor de annexatie’. Hoogland stemt dus op 18 maart 2026 niet meer voor de eigen gemeenteraad, maar bepaalt mede de samenstelling van de raad van Amersfoort.

‘Het doet me deugd, dat de jongere bewoners van ons dorp zich nog sterk Hooglander voelen’. Dat zegt Piet Smink, voormalig prominent gemeenteraadslid en voorzitter van de KVP-fractie in Hoogland in de periode vóór de annexatie van 1974 door Amersfoort. Smink streed voor behoud van de gemeente Hoogland en was onder andere voorzitter van het Zeskampcomité, dat Hoogland landelijk op de kaart zette. Ook liep hij in 1972 mee in de befaamde kruiwagenoptocht naar Den Haag. Een alternatief, maar redelijk voorstel, waarbij de gemeente Hoogland zelfstandig kon blijven, haalde het tot zijn teleurstelling niet.

“We hadden een redelijk alternatief voor de annexatie”

Piet Smink (13-11-1936) wil zich niet al te sterk afzetten tegen de gemeente Amersfoort, maar…: ‘Hoogland had destijds toch wel het idee dat het zelfstandig kon uitgroeien tot een gemeente van 30.000 tot 40.000 inwoners. Amersfoort leek echter meer aandacht te hebben voor de eigen belangen dan voor de bevolking van Hoogland. Hij kijkt daarom ‘met gemengde gevoelens’ terug op de annexatie.

Rasechte Hooglander

Piet Smink is een geboren en getogen Hooglander. Hij woonde tot zijn huwelijk aan de Bunschoterstraat, waar zijn vader Dorus een aannemingsbedrijf had. Nu bewoont hij met zijn vrouw een appartement aan de Engweg.

Piet is vanaf zijn jonge jaren maatschappelijk en politiek actief. Dat begint al op het katholiek gymnasium Collegium Constantinianum, later het Constantijn College, in Amersfoort, waar hij van pater Gerardus Blocks als les over de Tweede Wereldoorlog meekrijgt, dat ‘we zoiets nooit meer mogen laten gebeuren’. Zijn politieke en maatschappelijk interesse is gewekt en Piet Smink meldt zich in 1954 bij de KVP, één van de drie voorlopers van het huidige CDA. Hij richt in Hoogland de Jongerenorganisatie van de Katholieke Volkspartij (JO-KVP) op. Er is veel belangstelling voor. Vanuit die functie wordt hij ook provinciaal voorzitter en landelijk secretaris van de JO-KVP.

Gezagsondermijnend gedaas

Piet schrijft in die periode -samen met Leen Keizer- veel artikelen in het Hooglandse jongerenblad ‘Jeugdecho’. In het tijdschrift worden de plaatselijke notabelen nogal eens op de hak genomen. Ze schrijven vooral over de plaatselijke gemeenteraadsvergaderingen. ‘Ik zat met mijn vriend Leen op de publieke tribune en hoorde alles aan. Dat was toen vrij uitzonderlijk’. Hun ‘rebelse’ verslagen van de vergaderingen schieten de wethouders nogal eens in het verkeerde keelgat. ‘Gezagsondermijnend en dom gedaas’, is zelfs de kwalificatie van wethouder W. Brouwer, die bij de vader van Piet verhaal gaat halen. Pa Smink geeft geen krimp, ook niet na een dreigement van verlies van een klant. ‘Zulke klanten kunnen we wel missen’.

Zeskamp geeft landelijke bekendheid

Piet wordt zelf in 1966 lid van de gemeenteraad van Hoogland en direct verkozen als voorzitter van de KVP-fractie. Hij wordt al redelijk snel geconfronteerd met de pogingen tot annexatie van Hoogland door de gemeente Amersfoort. Daar moet tegen gestreden worden! Piet ziet op televisie het NCRV-programma ‘Dubbel Zeskamp’ en komt op het idee om als dorp Hoogland mee te doen. ‘Zo konden we landelijke bekendheid krijgen voor ons streven naar behoud van zelfstandigheid.’

Het Zeskampcomité onder leiding van Piet gaat aan de slag. Het college van B&W in Hoogland geeft een bedrag van fl.4.000,- voor de onkosten. De net aangekochte boerderij De Bieshaar (Bunschoterstraat 10) wordt door de gemeente beschikbaar gesteld als oefenlocatie voor de verschillende onderdelen van het spel. De dominee (van de Hervormde Kerk) en de pastoor (van de RK Sint Martinuskerk) kondigen van de kansel af, dat geïnteresseerden zich zondagsmiddags om 14.00 uur bij de Bieshaar kunnen aanmelden als mogelijke deelnemers. Dat is een succes! Piet merkt met zichtbare trots op, dat Team Hoogland goed presteerde. ‘We bereikten zelfs de internationale wedstrijd in Cardiff. De finale in Verona misten we op een haartje. Leiden bleef ons op het nippertje de baas’.

Kruiwagentocht naar Den Haag

Piet neemt ook deel aan de befaamde Kruiwagentocht in 1972 naar Den Haag. Met tien kruiwagens vol Hooglandse grond, een vrijheidsboom, twee expositiewagens, een praalwagen, drie tractoren en een takelwagen wordt een driedaagse mars naar de Vaste Kamercommissie van Binnenlandse Zaken afgelegd. De eerste kruier is burgemeester Gerard Laumans, de tweede is wethouder Cees Hilhorst en de derde is Piet zelf.

Redelijk alternatief

Op 29 december 1969 komt de toenmalige Minister van Binnenlandse Zaken Henk Beernink naar de regio. Hij bezoekt ook de Gemeenteraad van Hoogland. ‘We hadden besloten om hem en de omliggende gemeenten te verrassen. Door niet alleen maar negatief ‘teugen de annexatie’ te zijn, maar om ook met een redelijk alternatief te komen. Namens de Gemeenteraad boden we een compleet voorontwerp aan van Wet voor het vormen een Openbaar Lichaam Gewest Eemland. Daarbinnen zouden -met mandaat van alle deelnemende gemeenten- plannen uitgewerkt kunnen worden voor gezamenlijke ruimtelijke plannen, zonder dat de gemeente Hoogland zou moeten worden opgeheven. Het alternatief haalde grote publiciteit’.

Het Wetvoorstel tot Annexatie haalt ondanks al deze inspanningen toch een meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer. Piet: ’Ruim 1/3 van de leden stemde tegen de annexatie, zowel in de Eerste als in de Tweede Kamer. In het aangenomen voorstel tot ‘Opheffing van de gemeente Hoogland en verdeling van het gebied dier gemeente over de gemeenten Amersfoort en Bunschoten’ wordt vastgelegd dat in Hoogland en in Hooglanderveen een Dorpsraad moet komen, die ‘zwaarwegend en bindend’ kan adviseren. ‘Dat was toch een beetje een doekje voor het bloeden’.

Openbaar Lichaam Gewest Eemland

Piet Smink kijkt ‘met gemengde gevoelens terug’ op het proces van de annexatie. Hij is trots om Hooglander te zijn en heeft zich op plaatselijk, regionaal en provinciaal niveau bijna dag en nacht ingezet voor de publieke zaak (zie kader).

Toen de annexatie dreigde heb ik wel eens half serieus, half spottend gezegd, dat ik naar Bunschoten zou verhuizen. Ons alternatief, een Openbaar Lichaam Gewest Eemland, was een redelijk voorstel. De ombouw naar een Openbaar Lichaam had kunnen betekenen, dat we op het terrein van Ruimtelijke Ordening bevoegdheden aan dit Lichaam hadden kunnen afstaan. Maar wel met behoud van eigen gemeenten, zoals Hoogland, die dicht bij de bevolking staan!’.

Piet Smink ziet ondanks het verleden wel een positieve ontwikkeling in Hoogland. ‘Ik zie, dat ook de jonge generatie in Hoogland zich nog steeds Hooglander voelen. Er is sprake van een eigen identiteit en een gevoel van eigenwaarde in Hoogland. En zo’n vorm van chauvinisme is een goede zaak’.

=================================================================================================================

Piet Smink in vogelvlucht

Piet Smink wordt geboren op 13 november 1936 aan de Bunschoterstraat 26 in Hoogland.

Na de middelbare school op het Collegium Constantinianum, later Constatijncollege in Amersfoort meldt hij zich in 1954 aan als lid van de Katholieke Volkspartij, nu CDA.

Hij richt na zijn militaire dienst in Hoogland de Jongerenorganisatie van de KVP (JO-KVP) op. Hij is voorzitter voor Hoogland en voor de provincie en wordt landelijk secretaris. Piet is dertig jaar lang (van 1960 tot 1990) secretaris van het Waterschap ‘Beoosten de Eem’, later Vallei en Eem. ‘Dat was mijn full-time baan en daar verdiende ik toen mijn brood mee’.

Vanaf 1 januari 1990 volgt een nieuwe baan. Hij was al sinds 1966 lid van Provinciale Staten en sinds 1986 voorzitter van de CDA-fractie en wordt nu fulltime Gedeputeerde voor het CDA van de provincie Utrecht.

Piet is als vrijwilliger -bijna dag en nacht- maatschappelijk op vele terreinen actief. Hij is van 1966 tot 1974 voorzitter van de meerderheidsfractie van de KVP in de Gemeenteraad van Hoogland. Dit duurt tot aan de opheffing van de gemeente (annexatie) in 1974. Van 1978 tot 1982 is hij vier jaar lid van de na de annexatie ingestelde Dorpsraad, die in 1984 wordt vervangen door de Vereniging Dorpsbelangen Hoogland (VDH).

Piet bekleedt talrijke functies in het dorp. Hij is voorzitter van de Boerenleenbank, later RAB0-bank, voorzitter van de Beheerscommissie van het Parochiehuis Concordia en voorzitter van het Wit-Gele Kruis. Lachend: ‘Ze lagen allemaal aan het begin van de Kerklaan’.

Piet Smink staat ook aan de wieg van het huidige sportcomplex van de v.v. Hoogland. In 1961 wordt hij eerst penningmeester en van 1969 tot 1975 voorzitter van de voetbalclub.

Na zijn actieve loopbaan als secretaris van het Waterschap en Gedeputeerde wordt Piet vanwege zijn bestuurlijk ervaring gevraagd voor een groot aantal klussen. Hij wordt onafhankelijk voorzitter van de Faunabeheereenheid Utrecht en van de Utrechtse Molen Stichting met 23 molens. Hij is formateur van de Onderzoekscommissie, die de dijkdoorbraak van augustus 2003 in het plaatsje Wilnis (onderdeel van de gemeente De Ronde Venen) moet onderzoeken.

Ook was hij voorzitter van de Stuurgroep waterschapsbestel Noord-Hollands Noorderkwartier in Edam.

In 2009 moet, aldus de toenmalige plaatselijke krant, ‘oud-gedeputeerde Piet Smink orde scheppen in de bestuurlijke chaos in Bunschoten’. Als informateur smeedt hij een nieuwe college van Christen-Unie en CAP (Christelijke Arbeiderspartij). Rita van de Groep wordt de eerste vrouwelijke wethouder in de geschiedenis van de gemeente Bunschoten.

Piet was ook voorzitter van de Ruilverkavelingscommissie Eemland, die in 2008 tot een afronding komt. ‘Die ruilverkaveling riep destijds bij de boeren hier, maar ook op de Veluwe, veel verzet en emotie op. ‘Maar na de verkaveling wilde geen enkele boer terug naar de oude situatie’.

Piet Smink is voor al zijn maatschappelijke activiteiten koninklijk onderscheiden en is Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Daarnaast heeft hij de Zilveren legpenning van de Nationale Kruisvereniging, de Zilveren legpenning van de Unie van Waterschappen en de Gouden organisatiespeld van Rabobank Nederland gekregen.

Dit artikel verscheen eerder in het ‘Hoogland Magazine 2025’ van de VDH. Leden van de Vereniging krijgen dit glossy jaarlijks thuisbezorgd. Lid worden is heel eenvoudig.