VDH reageert scherp op dreiging windmolens in Hoogland-West

De Vereniging Dorpsbelangen Hoogland (VDH) heeft zich gisteren in een uitvoerige en gemotiveerde reactie scherp uitgesproken tegen een mogelijke plaatsing van windmolens in het hart van Hoogland-West. De dreiging van de provincie om de beslissing uit handen te nemen van de gemeente Amersfoort noemt de VDH ‘onbehoorlijk’, ‘voorbarig’, ‘onterecht ‘en ‘tot op zekere hoogte misleidend’.

Defensie trekt stekker uit plannen

Uit een recente presentatie van het College van B&W van Amersfoort bleek, dat Hoogland-West weer plotseling is opgedoken als mogelijke locatie voor nieuwe windturbines. Aanleiding was het besluit van het Ministerie van Defensie om na jaren van constructieve samenwerking de stekker te trekken uit de plannen voor windmolens op de oefenterreinen De Vlasakkers in de gemeente Soest en De Leusderheide in de gemeente Leusden. Hierdoor moesten er nieuwe plannen komen voor andere locaties.

Provincie wil haast maken

De provincie heeft gedreigd de beslissing over nieuwe windmolens in onder andere Hoogland-West en langs De Eem naar zich toe te trekken als de nieuwgekozen gemeenteraden in de RES-regio Amersfoort de afgesproken doelstellingen niet halen. Deze regio bestaat uit de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg. Vóór 2030 moet 0,5 terawattuur duurzame energie worden opgewekt. Die ambitie moet -na maart 2026- blijken uit de nieuwe coalitieakkoorden.
In een eerder artikel hebben we hierover uitvoerig geschreven.

VDH-visie bij gemeenteraad

De VDH-visie over de ontstane situatie is vandaag aangeboden aan de gemeenteraad van Amersfoort. De VDH typeert de opstelling van de provincie als een ‘escalatie, die onbehoorlijk, voorbarig, onterecht en tot op zekere hoogte misleidend is’:

Onbehoorlijk: vlak vóór de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 wordt een besluit vlak ná die verkiezingen geëist, op een onderwerp waarvan bekend is dat dit zeer gevoelig ligt. Dit ondermijnt en ontwricht de lokale democratie.
Voorbarig: de dreiging met het overnemen van gezag is strijdig met de regionale- en nationale afspraken over de manier van samenwerken (‘Werken op basis van vertrouwen, interventie alleen als het écht nodig is’).
Onterecht: gezien de veroorzaker van de uitval (defensie = nationale overheid) moet de escalatie naar boven (verder) gevoerd worden.
Misleidend, tot op zekere hoogte. De titels en toon van de brieven wekken sterk de indruk dat er meer windmolens geplaatst moeten worden, terwijl het RES-doel nadrukkelijk betrekking heeft op het totaal van duurzaam opgewekte energie (wind én zon). De werkelijkheid wordt gelukkig óók door de provincie genoemd: “Gemeenten kunnen ook met aanvullende plannen voor zonne-energie komen”.

Negenvoudige oproep aan gemeente

In het document, gericht aan de leden van de gemeenteraad, doet de Vereniging Dorpsbelangen Hoogland (VDH) een negental dringende oproepen aan de gemeente Amersfoort.

De provincie te herinneren aan de RES-uitgangspunten van samenwerking, vertrouwen en terughoudendheid met interventies. Ingrijpen hoort alleen als het écht niet anders kan. Dat is nu niet aan de orde.
Zich krachtig te verzetten tegen bestuurlijke druk of dreiging van provinciale overname. De besluitvorming over wind hoort zorgvuldig, transparant en democratisch te verlopen. Amersfoort moet zich niet laten opjagen door kunstmatige deadlines of drukmomenten.
Duidelijk te maken dat het wegvallen van De Vlasakkers en De Leusderheide een nationale keuze is en geen lokaal falen. Het is onredelijk om Amersfoort onder druk te zetten voor een tekortsituatie die is ontstaan door een rijksbesluit. De provincie moet dit erkennen in haar verwachtingen richting de gemeente.
Alle alternatieven voor duurzame opwekking te verkennen binnen realistische, ruimtelijk passende kaders. Wind is geen vanzelfsprekendheid. Zon op daken, zon op infrastructuur, energiebesparing en kleinschalige oplossingen moeten volwaardig worden onderzocht, conform bestaand gemeentelijk beleid.
Hoogland-West strikt te beschermen tegen grootschalige windturbines. Hoogland-West is het laatste open, landschappelijk waardevolle gebied binnen Amersfoort. Het is ruimtelijk én maatschappelijk ongeschikt voor grootschalige wind.
De uitzonderlijk bijdrage van Amersfoort aan de woningbouwopgave expliciet te benoemen als factor in ruimtelijke keuzes. Onze gemeente draagt bovengemiddeld bij aan regionale verstedelijking. De resterende open ruimte is mede daardoor extreem schaars en moet zorgvuldig worden beschermd.
De provincie te houden aan de uitkomsten van haar eigen inwonersonderzoek: windturbines moeten zoveel mogelijk worden geclusterd. Clustering is de duidelijke voorkeur van inwoners van de provincie Utrecht. Hoogland-West is geen clustergebied en kan dat technisch en landschappelijk niet worden.
Op basis van die clustering én de ruimtedruk in Amersfoort duidelijk te pleiten voor herverdeling van windopwekking binnen de provincie. De provincie heeft zelf meerdere geschikte clusterlocaties buiten Amersfoort in beeld gebracht. Het is logisch en redelijk dat grootschalige windprojecten vooral daar worden gerealiseerd, en niet in een verstedelijkende gemeente met minimale open ruimte.
Bij ‘Wind op Isselt’ het hoofd koel te houden en de afgesproken zorgvuldige procedure te bewaken. Dit project mag geen schaakstuk worden in een breder energiedebat. Onderzoek, participatie en kwaliteit moeten leidend zijn, niet tijdsdruk.