De kapel van Coelhorst is veel meer dan een historisch monument. Achter de grafstenen en gedenkplaten schuilt een verhaal over adellijke families, bestuurders, militairen en bijzondere persoonlijke lotgevallen. Samen vertellen ze bijna drie eeuwen geschiedenis van Coelhorst en Hoogland.
Op de website van de Historische Kring Hoogland (HKH) staat een schat aan informatie over ons dorp. De artikelen uit het ledenmagazine ‘De Bewaarsman’ laten de geschiedenis herleven. De komende tijd publiceren we iedere maand een verhaal over de historie van Hoogland, in samenwerking met de HKH. Dit keer aandacht voor de graven in de Kapel van Coelhorst. Over dit onderwerp is recent ook een heruitgave verschenen van het boekje: ‘Wie liggen er begraven in de kapel van Coelhorst’, geschreven door Gerard Raven (te bestellen via e-mailadres: info@kapelvancoelhorst.nl).
Van kapel naar grafkelder
Wie de kapel van Coelhorst bezoekt, ziet vooral een fraai gerestaureerd gebouw. Minder zichtbaar is dat het eeuwenlang ook een begraafplaats is geweest. Al vóór de Reformatie werden inwoners van de buurtschap Coelhorst er begraven. Bij restauratiewerkzaamheden in 2002 kwamen onder de vloer meerdere skeletten aan het licht, waaronder de resten van een jong kind. Daarmee werd bevestigd dat de kapel al sinds de middeleeuwen als laatste rustplaats diende.
Een nieuwe fase begon in 1843, toen de familie Van Tuyll van Serooskerken de kapel kocht. Vanaf dat moment veranderde het gebouw in een familiegrafkelder. Generaties Van Tuylls kregen er een laatste rustplaats, terwijl anderen alleen met een gedenkplaat werden herdacht omdat zij elders in Nederland of in het buitenland begraven lagen.
Dat internationale karakter is opvallend: familieleden woonden en werkten onder meer in Engeland, Frankrijk, Oostenrijk en Italië. Sommigen vervulden belangrijke functies als kamerheer, militair, politicus of bestuurder. Ook de burgemeester van Hoogland, Henri Charles baron Van Tuyll van Serooskerken, die tussen 1915 en 1930 leiding gaf aan de gemeente, werd in de kapel begraven.
[De tekst gaat verder onder de foto.]
Verhalen achter namen
De grafstenen vertellen meer dan alleen namen en jaartallen. Achter vrijwel iedere plaquette schuilt een bijzonder levensverhaal. Zo was Vincent Gildemeester baron Van Tuyll medeoprichter van de Billitonmaatschappij, die later opging in Shell.
Een andere familiegeschiedenis raakt zelfs het Nederlandse koningshuis. Anna Mathilda gravin Van Limburg Stirum, die via haar huwelijk met de familie Van Tuyll verbonden raakte, zou ooit de grote liefde zijn geweest van kroonprins Willem, de oudste zoon van koning Willem III. Hun voorgenomen huwelijk ging uiteindelijk niet door.
Niet alle gedenktekens zijn voor familieleden. Opvallend is het graf van Hermann Holenia, de jonge chauffeur van burgemeester Henri van Tuyll. Hij kwam in 1925 om het leven door een tragisch ongeval met de auto van zijn werkgever. Uit betrokkenheid liet de burgemeester hem begraven in de familiekapel, een uitzonderlijk gebaar voor iemand die geen familie was.
Ook net naast de kapel ligt een bijzonder graf: dat van pastoor Theodorus Mulder. Waarom juist hij daar werd begraven, is nooit helemaal opgehelderd.
In totaal telt de kapel dertien graven en zes gedenkplaten voor familieleden die elders hun laatste rustplaats vonden. Samen vormen zij een tastbare herinnering aan de bewoners van landgoed Coelhorst en hun verbondenheid met Hoogland. Sinds 1950 is de kapel in handen van de familie Beelaerts van Blokland, die het landgoed beheert en zich inzet voor het behoud van dit bijzondere erfgoed.
Een veel uitgebreidere versie van dit artikel is te vinden op de website van de Historische Kring Hoogland. En de recente heruitgave van het boekje ‘Wie liggen er begraven in de kapel van Coelhorst’ is nog verkrijgbaar voor €5,00 (of meer als u dat wilt).
De andere verhalen over Hooglandse Historie staan op een andere pagina van deze website.