Wie de binnenkant van de karakteristieke Kapel van Coelhorst aan de Coelhorsterlaan 35 eens van binnen wil zien kan daar komende 9 en 10 september terecht. Dan is hét monument van Hoogland-West bij hoge uitzondering geopend voor publiek. Op zaterdag van 10 tot 17.00 uur en op zondag van 12.00 tot 17.00 uur.

Flip Vreugdenhil, voorzitter van het bestuur van de Kapel:

“Het is het enige monument in Hoogland, dat zijn oorsprong heeft in de Middeleeuwen. Het is ook erkend als rijksmonument. Vandaar, dat de Kapel op deze twee landelijke Monumentendagen van binnen te bezichtigen is”.

Rond de Kapel ligt de rustieke begraafplaats van de PKN-gemeente De Inham.

Buitenplaats Coelhorst

Een kijkje in de Kapel is overigens desgewenst goed te combineren met een bezoek aan het Coelhorst Art Event, dat vlakbij op dezelfde dagen op de buitenplaats Coelhorst gehouden wordt. Ook dit gebied is de rest van het jaar niet toegankelijk.

Van bidkapel tot mausoleum

De Kapel staat zeker vanaf de 14-de eeuw in Hoogland-West. De vroegste vermelding dateert uit 1363. Het was oorspronkelijk een katholieke bidkapel, maar kwam na de Reformatie en de nodige kerkelijke twisten in handen van de Hervormde Gemeente.

Toen Hoogland in 1838 een zelfstandige gemeente werd, bleek de kapel te bouwvallig en te klein en besloot men een nieuwe kerk te bouwen op Den Ham, nu bekend als De Inham. De oude kapel werd in 1843 voor 800 gulden verkocht aan de familie van Tuijll van Serooskerken. Sindsdien is zij in gebruik geweest als grafkapel van de familie Van Tuijll van Serooskerken en op dit moment, door vererving, van de familie Beelaerts van Blokland. Het rondom de kapel gelegen kerkhof bleef dienen als begraafplaats van de Hervormde gemeente.

Geschiedenis van Kapel van Coelhorst

De Historische Kring Hoogland heeft veel van deze geschiedenis van de Kapel grondig onderzocht en in enkele publicaties ook beschreven, wie er in het mausoleum begraven liggen.

Wildste geruchten over graf buiten

Als we het over begraven in de kapel binnen hebben hoort pastoor Theodorus Mulder (1751-1798) er niet bij. Zijn grafsteen staat tegen de achtermuur, aan de linkerkant van de Kapel, maar dan buiten. Dus op ieder moment voor ieder zichtbaar. Een katholiek tussen de hervormde Van Tuylls?

In Hoogland circuleren de wildste geruchten over de pastoor. Hij mocht niet in gewijde grond begraven worden en zou dus wel een relatie hebben gehad met zijn huishoudster. Maar de katholieke begraafplaats naast de Sint Martinus bestond toen hij stierf nog niet. Het is ook niet bekend waar de andere pastoors uit die tijd begraven zijn. Daarom klopt misschien het verhaal dat Mulder bevriend was met de Van Tuylls en zijn graf zo hier belandde.

Volgens oud-beheerder Arie Bos lag de grafsteen vroeger op de plaats van het huidige pad naar de kapel. Toen het oude pad vanaf de naastgelegen boerderij werd vervangen is de steen tegen de kapel gezet.

Restauratie

In 1995 stond de kapel met het klokkentorentje er opnieuw niet zo fraai bij, terwijl al veel van karakteristiek Hoogland verdwenen was, zoals de molen aan de Hamseweg, de melkfabriek en de nodige boerderijen. De Kapel van Coelhorst was nog een van de weinige cultuurgoederen in Hoogland. Een aantal Hooglanders – met als initiatiefnemers de heren Vreugdenhil, Beelaerts en van Loon – sloeg de handen ineen om te komen tot het behoud van de kapel. Men besloot een ‘Stichting Kapel van Coelhorst’ op te richten met als doel beschikkingsrechten van de huidige eigenaar en subsidies van de overheid te verkrijgen om de kapel te restaureren.

Na een lang proces van voorbereiding en overleg werd de kapel gerestaureerd. De overdracht na de restauratie aan de Stichting was op 2 mei 2003. Het is nu in Hoogland-West een prachtig baken te midden van  een landschap van rust. Een uniek monument om te bezoeken!

Replica in kapel

Flip Vreugdenhil, voorzitter van de Kapel en voormalig apotheker van Hoogland:

“Op de twee Monumentendagen zal er steeds een bestuurslid aanwezig zijn. Zelf ben ik dat op de zaterdag. De Kapel heeft uiteraard toch weer onderhoud nodig. Zo moeten de klankborden van het mooie torentje vervangen worden. Daarvoor hebbenwij in de Kapel een replica van het kerkje staan, die dienst doet als giften bus. Tegenwoordig hebben we zelfs een QR-code, waarmee de mensen een donatie kunnen doen. Warm aanbevolen”.

foto: ©Jan Bijvank