Het is 65 jaar geleden dat Nederland door het Duitse leger werd binnengevallen. Omdat Hoogland destijds middenin de vaderlandse verdedigingslinie lag, moesten de 4177 inwoners en hun vee letterlijk het veld ruimen.
Op 10 mei 1940 kregen de Hooglanders te horen dat ze hun geliefde dorp moesten verlaten. Sommige evacuees werden per vrachtwagen naar Spakenburg vervoerd, anderen gingen per fiets of lopend. Vanuit de haven van Spakenburg werd men overgevaren naar Edam, waar 3500 Hooglanders nog diezelfde avond aankwamen. Met bussen en vrachtwagens werden ze naar hotels gebracht. Ook werden twee fabrieksgebouwen ingericht voor de opvang en het verblijf van de evacuees. Vrijwilligers zorgden voor brood, koffie, melk en pap. Veel kinderen leden aan mazelen; zij werden in noodhospitalen opgenomen.

Op 11 mei legden nog eens twee boten met vluchtelingen aan in de haven van Volendam. Zij werden in Volendam ondergebracht. Na een overtocht op overvolle rijnaken kwam een dag later het Hooglandse vee in de haven van Monnickendam aan. De dorpsomroeper had de inwoners al geinformeerd over de komst van honderden koeien. Iedereen die kon melken, was opgeroepen de koeien van hun volle uiers te verlossen.

Waarom de Hooglanders in 1940 naar Edam en Volendam gebracht werden, is niet helemaal duidelijk. De reden zou kunnen zijn, dat er als gevolg van de watersnood van 1916 een speciale band tussen Hoogland en Volendam (gemeente Edam) was ontstaan. Tijdens die watersnood verleenden de Hooglanders een aantal maanden onderdak aan Volendammer eendenhouders en hun pluimvee.

Na de capitulatie van het Nederlandse leger op 14 mei 1940 wilden de Hooglanders zo snel mogelijk terug naar huis om te kijken hoe hun woningen en boerderijen erbij stonden. Velen keerden op eigen gelegenheid terug naar hun dorp. De officiele terugkeer vond plaats op vrijdag 17 mei en zaterdag 18 mei. Na een gedenkwaardige week was men terug in het geliefde Hoogland, waar een groot aantal huizen en boerderijen geheel verbrand werd aangetroffen.

Hoewel de evacuatie slechts een week geduurd heeft, hebben de gebeurtenissen grote indruk op de betrokkenen gemaakt. Zo bleek op 10 juli 2004 toen een groep oud-evacuees (en hun kinderen) Volendam en Edam bezocht. Na een rondleiding door beide dorpen ontmoetten de Hooglanders een aantal inwoners van Edam en Volendam die hen destijds zo gastvrij onderdak hadden verleend.

Tekst: Lutske Bonsma

Share on Google+Tweet about this on TwitterShare on FacebookEmail this to someoneShare on Tumblr